Aşılama

Aşılama (İntrauterin inseminasyon-IUI) spermleri, kadın üreme sistemi içine, cinsel ilişki dışında herhangi bir yöntemle bırakma işlemidir.

Aşılamada uygulanan sperm yıkaması etkiyi artırır. Yıkanmış yani bir takım kimyasal maddeler ile muamele edilmiş meni yine özel kanüller ve enjektörler yardımıyla direkt olarak rahim içine verilir.

Başarılı bir aşılama için şartlar nelerdir?

Başarılı bir aşılama (inseminasyon) için bazı şartlar vardır:

1. Aşılama yapmak için öncelilikle spermin dölleyebileceği bir yumurta olmalı. Yani kadında yumurtlama (ovülasyon) problemi bulunmamalı. Yumurtlama bozukluklarda kadında önceden yumurtlamayı uyarıcı ilaçlar kullanılarak (kontrollü ovarian hiperstimülasyon) ve çatlatma iğneleri yardımıyla bu sorunun üstesinden gelinir.

2. İkincisi tüpler yumurta ve spermin buluşmasını sağlayabilmeli. Aşılama yapmadan önce rahim filmi tüplerin açık olduğunu göstermeli.

3. Ayrıca erkeğin sperm analizi sonuçları normal ya da en azından normale yakın olmalı. Menisinde hiç sperm olmayan ya da çok az sperm bulunan kişilerde aşılama (inseminasyon) fayda sağlamaz.

4. Aşilama yapılabilmasi için son olarak oluşan bir gebeliğin tutunmasını engelleyecek endometrial (rahim içini döşeyen zarda) bir patoloji olmamalı.

Aşılama tedavisi hangi durumlarda yapılmaz?

Aşılama tedavisi yapılabilmesi için kadının fallop tüplerinin (yumurtalıkları rahme bağlayan tüpler) açık ve sağlıklı olması gerekir.

• Kadının yaşı 40’tan büyükse, azalmış yumurta rezervi varsa ya da erken menopoz riski varsa
• Düşük sperm sayısı veya düşük kaliteli sperm varsa
• İleri dereceli endometriozis söz konusuysa
• Her iki tüpte kapalı ise aşılama yapılması önerilmez.

Aşılama tedavisi öncesinde ne yapılır?

Aşılama öncesinde kapsamlı bir tıbbi muayeneye (erkek içinde geçerli) ve doğurganlık testlerinin yapılması gerekir.  

• Rahim muayenesi.
• Rahminizin ultrasonu.
• İlaçlı rahim filmi(HSG).
• Sperm analizi.
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE) ve diğer bulaşıcı hastalıklar için tarama.
• Kan testleri.

Uzman hekim, gebelikten veya aşılama tedavisinde en az üç ay önce folik asit (doğum öncesi vitaminlerin çoğunda bulunur) alınmasını önerir.

Aşılama İşlemi Nasıl Yapılır?

Aşılama işlemi için takibe, adet döngüsünün 2. ya da 3. gününde başlanır.

Bunun için;

• 1-3 hafta süre ile yumurtaların gelişiminin uyarılması için oral tablet ya da iğne uygulaması yapılır ve gelişim süreci aralıklı olarak ultrason ile takip edilir.
• Yumurta keseciklerine ‘folikül’ adı verilir. Yumurtlamanın sağlanması için foliküllerin boyutunun ortalama 18-20 mm’ye ulaşması beklenir.
• Yeterince olgunlaşan foliküllere, çatlatma iğnesi olarak bilinen hCG iğnesi verilerek yumurtlama gerçekleştirilir.
• Yaklaşık 34-36 saat sonra, androloji laboratuarında çeşitli işlemlerden geçirilip yıkanan ve en iyi hareketli olanları seçilen spermler, bir kanül yardımıyla kadının rahmine verilir. Aşılama için taze sperm kullanılması gerektiğinden, sperm örneğinin aşılama sabahı alınması gerekmektedir.
• Spermin, yumurtayı dölleyerek embriyo oluşturması ve rahim duvarına yapışması beklenir.
• Böylece gebelik gerçekleşmiş olur.

Aşılama işlemi toplamda ortalama 15 gün sürmektedir. Bu süre boyunca 2-3 kez ultrason yardımı ile işlemin takibi yapılır.